Cavid Cabbarlı: "Son 5 ildə hökumət səhiyyəyə təqribən 3 milyard 700 milyon, elm və təhsilə 6 milyard 152 milyon, hərbiyə 8 milyard manata yaxın vəsait ayırıb"

Bu günlərdə ölkəmizdə keçrilən İslam oyunlarının qaliblərinə verilən 150 min manat pul mükafatı sosial şəbəkələrdə və KİV-lərdə böyük müzakirələrə səbəb olub. 150 min manat mükafat daha çox aprel şəhidlərinin ailələrinə verilən 11 min manat kompensasiya ilə müqayisə edilməkdədir.

Eyni zamanda bu gün ölkədə Qarabağ veteranlarına verilən aylıq 50 manat da, islamiada qaliblərinə verilən 150 min manatla müqayisədə çox gülünc görünür. Bütün sağlamlığını vətənin azadlığı uğurunda itirən Qarabağ döyüşçülərinə verilən müavinət bir ildə 600 manat təşkil edir. Hansısa əcnəbi idmançının 10 dəqiqəlik idman oyununda qalib gəlməklə aldığı 150 min manat mükafatla, Qarabağ veteranına bir il ərzində verilən 600 manatı isə  müqayisə etmək mümkün deyil. 

Müsahibimiz ilahiyyatçı jurnalist, “Xeber.info” saytının baş redaktoru Cavid Cabbarlı isə Azərbaycanda keçirilən İslam oyunlarının islamla heç bir əlaqəsi olmadığını bildirib: 

-İslam oyunları adı ilə keçirilən şounun İslama heç bir dəxli yoxdur. Dünyanın istənilən ölkəsində idman yarışları əyləncə xarakteri daşıyır. Günümüzdə bəzi idman növlərini nisbətən siyasi gücə çevirməyə çalışanlar da var. Lakin əksər halda idman yarışları əyləncə üçün təşkil olunur.

İnsanların əyləncəsi üçün təşkil olunan oyunlar həm də israfçılıq mənbəyidir. Çünki, bir neçə idman yarışını istisna eləsək, digərləri gəlir gətirən oyunlar deyil.

Bu kimi yarışlara qoyulan xərc nə iqtisadi inkişafa, nə də başqa sahələrə təkan verə bilməz. Çox təəssüf ki, Azərbaycanda idmana dövlət dəstəyi adı ilə büdcə talan edilir. Ölkə vətəndaşları səfalət içində yaşayır, hakimiyyət isə idman yarışları adı ilə büdcəni talan edir. Bir idmançıya 150 min manat verilməsi sözlə ifadə olunmayacaq qədər təhlükəli gələcək vəd edir.

Kiçik müqayisə aparsaq, ölkədə baş verənləri anlamaq asanlaşır. Əvvəla deyim ki, Azərbaycanda bəh-bəhlə keçirilən yarışların lisenziyası yoxdur və inkişaf etmiş heç bir ölkə belə yarışları keçirmir. İkincisi, hətta dünya və Avropa çempionatlarında idmançıya bu qədər vəsait verilmir. Üçüncüsü, Azərbaycan bayrağı altında döyüşən idmançıların böyük əksəriyyəti legionerdir və qazandıqları mükafatları öz ölkələrinə daşıyacaqlar. Bəs qazancımız nə olacaq? Təbii ki, dünyada gülüş hədəfinə çevrilməyimiz.

Hakimiyyət son beş ildə idman yarışlarına təqribən 9 milyard 671 milyon manat xərcləyib.  Bu rəqəm ölkənin illik büdcəsinə yaxındır. Hökumət təkcə İslam oyunları adı ilə keçirdiyi şouya 200 milyon manata yaxın vəsait xərclədiyini deyir. Bu qədər xərcin qarşılığında ölkəyə nə qədər turist cəlb olunub, yaxud nə qədər tamaşaçı bilet alıb?

Onu da bilirik ki, biletlərin qiyməti 2-5 manat arası dəyişir. İndi siz hesablayın, xərclənilən məbləği qarşılamaq üçün nə qədər turist gəlməlidir və neçə bilet satılmalıdır? Bu sualların cavabı heç kimi düşündürmür. Çünki heç kim nəsə qazanmaq haqqında fikirləşmir. Bir az əvvəl dediyim kimi bu oyunlar əylənmək və həzz almaq üçündür. Lakin bir neçə şəxsin əylənməsi və həzz alması üçün dövlət büdcəsindən istifadə edilməsi nə dərəcədə düzgündür?

Bir əcnəbi idmançıya verilən mükafat Aprel döyüşlərində şəhid olanların ailəsinə verilən məbləğdən 15 dəfə çoxdur. Bu, hökumətin şəhidinə verdiyi qiymətdir.

Bir paralellik aparsaq bəzi həqiqətlər üzə çıxar. Son 5 ildə hökumət səhiyyəyə təqribən 3 milyard 700 milyon, elm və təhsilə 6 milyard 152 milyon, hərbiyə 8 milyard manata yaxın vəsait ayırıb. İdman yarışlarına isə 9 milyard 671 milyon xərcləyib.

Deməli bütün sahələrdən, hətta torpaqlarının 25 faizdən çoxu erməni işğalında ola-ola hərbiyə ayırdığı vəsaitdən daha çox oyunların yarışına sərf edib. Bu paralellikdə xüsusi bir qeydi də vurğulamalıyam. Oyunlar üçün nəzərdə tutulan vəsait real və xərclənən məbləğdir. Digər sahələrə ayrılan vəsait isə əksər ekspertlərin iddiasına görə virtual sənəd üzərində qeyd olunur. Yəni həmin məbləğ faktiki olaraq təyinatı üzrə xərclənmir. Baş verənləri vətəndaşa və dövlətə qarşı amansız soyqırım hesab edirəm.

-Dövlət büdcəsinin boşaldığını idda edirlər. Üstəlik bir birinin ardınca bağlanan banklar, iş yerləri onsuzda iqtisadi böhrandan əziyyət çəkən insanları təkcə maddi baxımdan deyil, eyni zamanda mənən sıxışdırmaqdadır. Sizcə, ölkədə artan intiharlar, boşanmalar da bunun nəticəsidir?

-İlk növbədə vətəndaşın dövlətə olan güvəni iflic olub. Hakimiyyət bütün davranışları ilə vətəndaşı dövlətdən ayıra bilib. İnsanların maddi rifahı, sosial təminatı yüksələ və enə bilər. Lakin vətəndaşın güvəni sarsılsa, onu yenidən bərpa etmək üçün ən azı bir nəsilin ömrü lazımdır.

Cavid Cabbarlı

Ölkədə işsizlik tüğyan etdiyi zaman bir neçə nəfərin əyləncəsi üçün bir illik büdcə qədər vəsaiti sovurmaq heç bir məntiqə sığmır. Bu addımı atmaq üçün ilk növbədə bu millətə qarşı barışmaz düşmən olmaq gərəkdir. 2016-cı ilin statistikasına görə 86 min nikah, 12 minə yaxın isə boşanma olub. Əksər boşanmaların səbəbi isə işsizlik və kasıbçılıqdır.

Əyləncə üçün təşkil olunan oyunlara xərclənən vəsaitin yarısı ilə nəinki boşananlar, hətta bütün ailə quran cütlüklər  üçün mənzil almaq olar. Yarısı ilə də bankların əhaliyə yüklədiyi borcları qaytarmaq mümkündür. 2016-cı ilin başqa bir statistikasına görə isə ötən il 327 intihar faktı qeydə alınıb. İntihar siyahısında tanınmışlara da rast gəlirik. Hakimiyyət ölkəni intiharlar məmləkətinə çevirib.

-Sovet dönəmində uşaqlara verilən uşaqpulu müstəqillik dönəmində ləğv edildi. Dövlətin uşaqlara bu “qayğısının” səbəbini araşdıranda bəlli oldu ki, sən demə 5 uşaqlı ailələrə yardım edilirmiş. Amma axrıncı uşaq bir yaşına çatandan sonra... beşuşaqlı ailəyə hər uşağa 30 manat aylıq müavinət verilir.

-Hökumətin uşağa olan münasibəti ölkənin gələcəyinə olan münasibəti kimi qiymətləndirilməlidir.

Hökumət vətəndaşın dövlətlə olan bütün bağlarını qırıb. Dövlətin gələcəyi, millətin isə genefondu hesab olunan uşaqlara qarşı heç bir qayğı göstərilmir.

18 yaşına çatanda isə məcburi şəkildə hərbi xidmətə aparır. Hətta min bir əzabla böyütdüyü uşağı hökumət alıb düşmən gülləsinə tuş edir və ölüsünə də sayqızıslıq göstərərək, dəfn pulunu mənimsəyir. Bir faktı qeyd etmək istəyirəm. Hərbi xidmətdə dünyasını dəyişən həbçilərimizin dəfn xərcləri üçün Kazirlər Kobinetinin qərarı ilə dövlət 3 gün ərzində 3000 manat ödəməlidir.

Hakimiyyət əksər hallarda həbçilərin dəfnpuluna göz tikir, ödəmir. Vətəndaşa uşaqpulu ödəyən ölkələr arasında müqayisə aparsaq, görərik ki, regionun lider dövləti hesab olunan Azərbaycan siyahıda heç yoxdur.

Ermənistanda birinci və ikinci uşaq üçün 135 dollar, üçüncü uşağın doğulması 1200 dollar bir dəfəlik müavinət verilir. 18 yaşına çatana qədər isə hər bir uşaq dövlətdən ayda 95 dollar alır. Ukraynada birinci uşağa görə 1800, ikinci uşağa görə 3570, üçüncü və ondan sonrakı uşaqlara görə isə 7140 dollar müavinət nəzərdə tutulub. Eyni zamanda birinci uşağa görə 12 ay, ikinciyə görə 24 ay, digər uşaqlara görə isə dövlət 36 ay müddətində 714 dollar məbləğində müavinət ödəyir. 

Belarusda isə birinci uşağa görə yaşayış minimumunun ən yüksək həddinin beş misli, digər uşaqlara görə isə yeddi misli qədər müavinət verilir. Avropada isə uşaqlar daha çox sosial qayğıyla böyüyürlər. Almaniyada üç yaşına qədər hər bir uşağa ayda 270 avro pul verilir. Uşağın bir yaşından isə onun adına ipoteka krediti sənədləşdirmək mümkündür. 

Fransada hətta uşaq dünyaya gəlməmiş anası ona görə müavinət alır. Bizdə - Azərbaycanda isə valideynlər 750-2000 manat arasında xəstəxanaya ödəniş etməlidir. Əks halda xəstəxana ya yeni doğulmuş uşağı, ya da ananı girov saxlayır. Hökumətin uşaqlara qarşı olan münasibəti, ifadə edilməyəcək qədər utandırıcıdır. Öz körpəsindən bir qurtum su əsirgəyən dövlətin, oyun yarışı adıyla əcnəbilərə sədəqə paylaması heç də səmimi görünmür. Hər halda bu kimi yarışları təşkil etmək çox yanlış və gələcəyimiz üçün təhlükəlidir.

Abuzər Azəroğlu

Çərşənbə, 17 May 2017 00:00

Tərxun qanı təmizləyir

Yazan

Yaz mövsümündə ən çox istifadə edilən bitkilərdən biri tərxundur. Məhz bu mövsümdə bir çox insanlar şam yeməklərində yağlı və qızardılmış xörəklərdən imtina edib tərxun, pendir və çörəyə üstünlük verirlər. Şam yeməyi üçün bu dadlı seçim olmaqla yanaşı həm də olduqca faydalıdır.

Tərxun insan opqanizmi üçün vacib olan bir çox vitamin və maddələrlə zəngindir. Buna görə də ilk növbədə vitamin çatışmazlığı zamanı tərxundan daha çox istifadə etmək lazımdır. 

Tərxunun faydalarından biri həzm prosesini yaxşılaşdırmasıdır. Yağlı və ağır yeməklər yeyən zaman tərxundan istifadə etməklə həzm prosesini asanlaşdırmaq mümkündür. O mədənin fəaliyyətini gücləndirir.

Ağız boşluğunda və damaqda iltihab zamanı tərxun olduqca faydalı bir vasitədir. Həmçinin diş və baş ağrısı zamanı da tərxundan istifadə xeyirlidir.

Bu bitkidən tənəffüs yollarının müalicəsi zaman da istifadə edirlər.

Tərxunla damar divarlarındakı problemləri də aradan qaldırmaq mümkündür. Bu bitki qanı da təmizləyir.

Bu ətirli bitki sidikqovucu xassəyə malikdir. Müntəzəm olaraq tərxundan istifadə etməklə bədəndəki duzları xaric etmək olar.

İştahasında problem olanlar, özlərində zəiflik hiss edənlər tərxundan istifadə etməklə bu xoşagəlməz vəziyyətdən qurtula bilərlər.

Tərxun bitkisi sinir sisteminə müsbət təsir göstərir, əsəb gərginliyinin aradan qaldırır. Həmçinin zehni yorğunluğu da götürür.

Oynaqlarda, xüsusilə diz qapağında ağrıları aradan götürməlkə yanaşı, tərxun həm də oynaqlardakı kirəçləşmənin qarşısını alır.

Tərxun bitkisi potensiyanın gücləndirilməsi üçün də faydalıdır.

Tərxun müalicəvi bitki kimi xalq təbabətində bir çox reseptlərdə istifadə olunur.

Sinir sistemində problemi olanlar, əsəb gərginliyini aradan qaldırmaq istəyənlər üçün bir xörək qaşığı tərxun yarpağını bir stəkan qaynar suda dəmləmək lazımdır. Dəmlənmiş məhlulu bir saat saxladıqdan sonra soyudub gündə üç dəfə 100 qram qəbul etməklə yararlana bilərsiniz.

Yuxusuzluqdan şikayət edənlər bir xörək qaşığı tərxun yarpağını bir stəkan suda 5 dəqiqə qaynatmalı sonra onu bir saat dəmdə saxlamalıdırlar. Alınmış məhlul soyuduqdan sonra yatmazdan qabaq dəsmalı həmin məhlulla isladıb alın hissəyə təpki (kompres) qoymaq lazımdır. Bu normal yuxunuzu təmin edəcək.

İştahanı artırmaq üçün gündəlik içdiyiniz çayı dəmləyərkən ora bir çay qaşığı qurudulmuş tərxun və nar qabığının qabıqlarının qurusunu əlavə edin. 10 dəqiqə dəmdə saxladıqdan sonra üzərinə bir stəkan qaynar su əlavə edin və təkrar 15 dəqiqə dəmdə saxlayın. Gün ərzində 3-4 stəkan hazırlanmış çaydan istifadə etməklə iştahanızı bərpa etmiş olarsınız.

Dəri qızarması, dəridə köpüklərin əmələ gəlməsi, irinləmə zamanı da tərxun köməyinizə çatar. Bunun üçün 20 qram tərxun qurusunu əzmək və yüz qram kərə yağı ilə qarışdırmaq, alınmış kütləni 7 dəqiqə zəif odun üstündə qarışdıra-qarışdıra bişirmək lazımdır. Sonra onu şüşə qaba boşaldaraq soyuducuda saxlayın. Soyudulmuş kremə bənzər kütləni dərinizin problemli hissəsinə pambıqla çəkin.

Tərxunun suyu kosmetik vasitə kimi istifadə olunur. Onu üzə cəkməklə qırışların qarşısını almaq olar və həm də üz dərisi təravətli görünər.

Sərinləşdirici içki hazırlayarkən də tərxundan istifadə etmək olar. Bunun üçün bir dəstə tərxunu xırda-xırda doğrayıb 3 litr suya əlavə edin və qaynayana qədər gözləyin. Qaynamağa başladıqdan bir dəqiqə sonra götürün. İki limonun şirəsini və zövqünüzə uyğun, yaxid təxminən 6-8 xörək qaşığı şəkər tozu əlavə edin. Soyutduqdan sonra için.

Hamilə qadınlara tərxundan istifadə etmək məsləhət görülmür.

Tərxunun sağlamlıq üçün faydalarını nəzərə alaraq ondan bəhrələnin. Yəqin ki, tərxun satanlar da bunu nəzərə alaraq Allah tərəfindən təbiət vasitəsilə bizlərə bəxş olunan bu dəyərli bitkinin qiymətini aşağı salacaqlar.

Ulu Öndərimiz!

Böyük Dostumuz və Liderimiz!

Əziz Heydər Əliyev!

Sizə rəhmət olsun! Ruhunuzu narahat etdiyimizə görə üzr istəyirik. Amma başqa çıxış yolumuz qalmadı. Özünüz bizə dəfələrlə tapşırmışdınız ki, bir çətinliyə düşsək, sizə müraciət edək. İndi məhz o zamandır. Bizi ürəkləndirən odur ki, həmişə ANS-i qiymətləndirmisiniz, qorumusunuz, ən çətin vaxtlarımızda arxa olmusunuz. Azərbaycan xalqının 3 övladının Sovet İttifaqında ilk müstəqil televiziya və radio yaratmaq bacarığına layiqincə dəyər vermiş, “mən bu üç azərbaycanlı gənclə fəxr edirəm!” demisiniz. Hələ 1991-ci ildə, Naxçıvana dönəndə bizi qəbul etməyiniz, çətinliklərdən qorxmamaq, həmişə azərbaycançılıq ideyalarına xidmət etmək barədə verdiyiniz tövsiyələr həmişə fəaliyyət proqramımız olub.

Bizə həmişə həssaslıqla yanaşmısınız, səhvlərimizi də özümüzə şəxsən demisiniz, olub ki, hətta sərt sözlərlə tənbeh də etmisiniz, amma heç vaxt başqalarına bunu etməyə izn verməmisiniz. Sizin tənqidiniz isə bizim üçün əsl universitet olub. Bu gün də Azərbaycana, öyrətdiyiniz kimi, xalqımızın ən yüsək dəyərlərinə sədaqətimizlə fəxr edirik. Allah, Dövlətimiz, xalqımız və ruhunuz qarşısında alnıaçıq və üzü ağıq.

Ulu öndərimiz!

Mənəvi liderimiz!

Bu gün biz ən çətin günlərimizi yaşayırıq. 10 aydan artıqdır ki, keçmiş Sovetlər birliyinin ilk müstəqil televiziya və radiosu bağlanıb. Vətənpərvərliyini və təmizliyini, dəqiqlik və halallığını nümunə göstərdiyiniz, yüksək qiymətləndirdiyiniz, fəxr etdiyiniz, fiziki ömrünüzün sonunda son söz demək üçün seçdiyiniz kanalı terrorçuluğa dəstəkdə günahlandıraraq bağlayıblar.

Azərbaycanın müstəqil dövlət quruculuğunun, Qarabağ müharibəsinin, yaşadığımız vətəndaş müharibəsinin, bölgənin, dünyanın ən yeni tarixinin toplaşdığı, yalnız bizə etbar etdiyiniz müsahibə və görüşlərin qiymətli sübutlarını özündə saxlayan Arxivimizə girişimizə yasaq qoyulub. Müstəqil jurnalistikamızın ən qabaqcıl nümayəndələrinin çalışdığı ANS-in əməkdaşları pərən-pərən düşüb. Müraciət etdiyimiz dövlət qurumları bizə yalnız sükutla cavab verirlər. Həmişə özümüzə dost və qardaş, demokratik azadlıqların təminatçısı hesab etdiyimiz, səs verdiyimiz Prezidentə səsimiz gedib çatmır.Beynəlxalq qurumların Azərbaycanda inkişaf və vicdanlı informasiya modeli saydığı qurumun bağlanması onu milyon manatlarla borcla üz-üzə qoyub.

Sizin bizə ilk müstəqil televiziya və radio binasının inşası üçün təklif verib ayırdığınız, prezident İlham Əliyevin xeyir-dua və sərəncamı ilə 2015-ci ilin martında tikintisinə başladığımız layihənin mənzərəsi bu gün miskin bir xarabalığı xatırladır. ANS 25 illik keçmişindən məhrum edilib. Otaqlarımızın qapısı hüquq-mühafizə orqanlarının əmri ilə möhürlənib. Öz əmlakımıza əl vura bilmirik. Siz bizə “Azərbaycanda qazanın, Azərbaycana sərmayə qoyun!” deyərdiniz. Biz bütün qazandıqlarımızı Azərbaycanımıza yatırmışıq. Bu əməlimizlə fəxr etmişik. Amma indi faktiki olaraq heç nəsiz qalmışıq. ANS bağlanıb. Əlbəttə, bu, böyük dərddir. Amma daha böyük dərd də var: biz gələcəyimizdən məhrum edilmişik. Yeganə bacardığımız peşəyə, canımızı və ömrümüzü qoyduğumuz jurnalistika fəaliyyətinə, bu yolla Azərbaycana xidmət edə biləcəyimiz illərə - GƏLƏCƏYİMİZƏ də yasaq qoyulub.

ÜMİD YERİMİZ ULU ÖNDƏR!

Sizdən ümid gözləyirik. Biz heç vaxt terrorçu olmamışıq, bunu Siz hamıdan yaxşı bilirsiniz, əksinə Azərbaycanın məruz qaldığı terror aktlarının lentə alanı, tarixə köçürəni ANS olub. Bu gün dünya Ermənistanın törətdiyi terror aktlarını məhz ANS-in kadrlarının şahidliyi ilə məhkum edir. Azərbaycan gəncliyi bu günkü vətənpərvər ruhu ilə həm də ANS-in 25 illik xidmətinə borcludur.

Haqsızlığın nə qədər ağır olduğunu, layiq olmadığın cəzanın ağrısını Sizdən yaxşı kim bilir ki?

Bu gün biz də belə bir əzab, bir anlaşılmazlığın yaratdlğı problemin işgəncəsini yaşayırıq. Bizim üzərimizdən “terrorçu” damğasının götürülməsinə yardım edin. Bu adla yaşamaq, valideynlərimizin, balalarımızın, doğmalarımızın, vətənpərvərlik ruhu aşıladığımız milyonlarla insanın gözünün içinə baxmaq çox ağırdır. “Buyurun, bu da Sizin qulluq etdiyiniz dövlətin Sizə verdiyi qiymət!” kimi acı qınaqlardan bizi qurtarın. Əlbəttə, səhvimiz də olub. Siz özünüz də həmişə deyərdiniz ki, “səhv yalnız qəbristanlıqda olmur”. Amma bu səhvlərin heç biri cinayət deyil. İş olan yerdə səhvin də, anlaşılmazlığın da olması təbiidir. Biz Sizin yolunuzla gedirik. Bundan sonra da öz yolumuzu dəyişmək niyyətimiz yoxdur! Yolunuzun layiqli yoldaşlarını bu dəfə də darda qoymayacağınıza inanırıq.

Biz Sizə burda, yanımızda olanda İlin Adamı dedik, bu adı bizdən alarkən ANS-i şərəfləndirmiş, bizə, obyektivliyimizə yüksək dəyər vermişdiniz. İndi isə Sizə Əbədiyyət Adamı kimi üz tuturuq.Qiymətinizə yenə və daha çox ehtiyacımız var! Son sözü Siz deyin. Qoy adınız və ruhunuz köməyimiz olsun!

ANS kollektivi

Çərşənbə axşamı, 16 May 2017 00:00

Bakı kəndləri və tatlar.

Yazan

Allahın adı ilə.

Müasir dövrümüzdə müzakirə edilən mövzulardan biri də Bakı əhalisinin milli mənsubiyyəti məsələsidir.

Dəyərli tarixçimiz Ələkbər Ələkbərov yazır: “Bakı kəndlərinin əksəriyyəti (Suraxanı və Balaxanı istisna olmaqla) türk kəndləridir. Bəzi kəndlərdə “tat” məhəllələri də vardır. Amma bu heç də o demək deyil ki, tatlar orada üstünlük təşkil edir və biz “tat” deyəndə mütləq irandilli xalqların nümayəndələrini nəzərdə tutmalıyıq, çünki yerli əhali hazırda da cənubdan bura gələn türklərə bəzən “tat” da deyir. Bu problem isə çox vaxt dolaşıq yaradan məsələlərdən biri olub və bəzən buna əsasən elmi ədəbiyyatda da Bakı əhalisini “iran mənşəli” kimi təqdim etməyə cəhdlər də edilib.” (“Bakı möcüzələri”, Ələkbər Ələkbərov).

Hörmətli tarixçimiz iddia edir ki, guya Bakının iki kəndi – Suraxanı və Balaxanı istisna olmaqla qalan kəndlər türk kəndləri imiş.

Ancaq, Bakı xanlarının nəslindən olan, əslən bakılı olan, Azərbaycanın görkəmli ziyalısı, mərhum Abbasqulu ağa Bakıxanov (1794 -1847) məşhur “Gülüstani-İrəm” adlı əsərində bildirir ki, altı tərəkəmə kəndi xaric, Bakı əhlinin hamısı tat dilində danışırlar. Görkəmli ziyalımız yazır: “Şamaxı ilə Qudyal (indiki Quba) şəhərləri arasında qalan mahalda, məsələn: Şirvanda Hovz, Lahıc və Qoşunlu; Qubada Bərmək, Şəmpara, Buduğun aşağı hissəsi və bütün Bakı ölkəsində - altı tərəkəmə kəndindən başqa - bütün əhali tat dilində danışır. Məlum olur ki, bunların da əsli farsdır. Quba ölkəsinin qərb qismi – xüsusi dilə malik olan Xınalıq kəndindən başqa - Samur və Kürə nahiyələri və Təbərsəranın Dərə və Əhmərli adlı iki mahalı, müxtəlif ləhcəli xüsusi dilə malikdirlər. Bunlar türk dilində danışan əhalini moğol adlandırırlar.” (“Gülüstani-İrəm”, Abbasqulu ağa Bakıxanov. Səh. 30. Bakı-1951).

Azərbaycanın digər görkəmli ziyalısı Həsən Bəy Zərdabi (1837-1907) də Bakı kəndlərində tat dilinin hakim olduğu faktını təsdiqləyir. Hörmətli ziyalımız “Dil davası” adlı məqaləsində yazır: “Bakı kəndlərinin əhli bu axır zamanacan tat dili danışırlar və bu halda da kəndlərin çoxu o dili danışır. Amma onların hamısı türk dilində də danışırlar. Ona görə demək olur ki, burada da tatlar türkləşirlər. Bircə Lənkəran uyezdində talış mahalında tatlar qalıblar ki, onların ətrafında olan türklər mirur ilə (tədricən - N.S.) onları da türkləşdirəcəkdirlər.” (“Dil davası”, Həsən bəy Zərdabi. "Həyat" qəzeti №12, 13 yanvar 1906-cı il).

Məsələ burasındadır ki, Həsən bəy Zərdabinin də qeyd etdiyi kimi, o dövrdə “türkləşdirmə” siyasəti aparılır, tatlar “türkləşdirilirdilər”.

Bakı əhalisinin əksəriyyətinin türk olduğu, çox az hissəsinin tat olduğu iddiası da bir növ həmin siyasətin tərkib hissəsidir. Lakin, həqiqətə zidd olan bu kimi əsassız iddialar irəli sürmək mənasızdır. Tariximiz bizim tariximizdir. “Bizim” olması üçün onu “türkləşdirməyə” ehtiyac yoxdur.

Unutmamalıyıq ki, milliyyətindən asılı olmayaraq hər kəs Adəmin (ə) övladıdır. Bütün millətlərin kökü birdir. Yaradılış baxımından bütün insanlar bir-biriylə qardaşdır. Heç bir millətin digərindən öz-özlüyündə heç bir üstünlüyü yoxdur. Allahın yanında üstünlük yalnız təqvaya görədir.

Yazını görkəmli ziyalımız, yazıçı Anarın sözləri ilə bitirmək istəyirəm. Hörmətli Anar “Azərbaycançılıq haqqında düşüncələr” adlı məqaləsində yazır: “Xalqlar dostluğundan danışanda, əlbəttə, bu anlayışın ən vacib tərəfi Azərbaycanın öz içində yaşayan müxtəlif xalqların doğmalığıdır. Azərbaycanda yaşayan xalqların özlərini azərbaycanlı sayması ədalətli və düzgündür. Amma azərbaycanlı olmaqla yanaşı, ləzgi ləzgiliyini, talış talışlığını, avar avarlığını, tat tatlığını, kürd kürdlüyünü danmamalıdır və danmır. Eyni cür Azərbaycan türkü də azərbaycanlı olmaqla bərabər, türklüyünü danmamalıdır. Bir şərtlə. Vaxtilə müəyyən kontekstdə deyilmiş "Türkün türkdən başqa dostu yoxdur" sözlərini birdəfəlik unutmaq şərtilə. Sovet vaxtında yasaq olunmuş, açıq, ya gizli daşıyıcıları təqiblərə, cəzalara, ölümə, sürgünə məhkum edilmiş türkçülük ideyalarının bu gün dirçəlməsini təbii hal kimi qəbul etmək lazımdır. Amma bu işdə də ifrata varmaq olmaz. Türkçülüyü sırf filoloji qavramda qəbul edərək real tarixi gerçəklərə göz yummaq mənasızdır. Yəni dilimizin tarixi kökləri baxımından qazax, ya başqırd mənə nə qədər yaxın olsa da, ayrı dil sistemində danışan talışdan, ləzgidən, ya kürddən yaxın deyil. Əsrlər boyu adət-ənənələri, məişət özəllikləri, əxlaq anlayışları, nəhayət, mətbəxləri bir olmuş tat, avar mənə eyni dil sisteminə malik olduğum xakasdan, ya yakutdan doğmadır. Ailə bağları da Azəri türklərini çuvaşlarla, ya tuvalılarla deyil, talışlarla, kürdlərlə, ləzgilərlə və özünə qürurla "Azərbaycanlıyam" deyən bütün başqa millətlərlə bağlayır.” (“Əsərlər (IV cild)”, Anar. Səh. 25-26. Nurlan, Bakı, 2004. “Azərbaycançılıq haqqında düşüncələr (Noyabr, 1999)” məqaləsindən.).

Nicat Səfərov

Azərbaycanda bir neçə sayta (Azadlıq qəzetinin, Azadlıq radiosunun, Azərbaycan Saatı teleproqramının, Turan TV-nin və MeydanTV-nin saytları) girişin bloklanmasına dair Nəqliyyat, Rabitə və İnformasiya Nazirliyinin iddiası ilə keçirilən məhkəmə prosesi başa çatıb.

Məhkəmə Nazirliyin iddiasını qismən təmin edib. Nazirlik sadalanan saytlara girişin bloklanması ilə yanaşı, onların məlumatlarını yayan başqa internet resursların da bloklanmasını istəmişdi.

Məhkəmə adları çəkilən saytların bloklanması iddiasını təmin edib, lakin onların məlumatlarını yayan başqa resursların bloklanması iddiasını təmin etməyib.

"Əfsuslar olsun ki, ölkəmizdə fəaliyyət göstərən beşinci kolon və xüsusilə bu gün özünü müxalifət kimi göstərmək istəyən antimilli satqın ünsürlər dövlətimizin ən müqəddəs dəyərlərinə də zərbə vurmağa çalışırlar. Çalışırlar, amma heç nə alınmır. Ancaq özlərini ifşa edirlər. Bir daha göstərirlər ki, onlar Azərbaycan dövlətinin düşmənləridir, bir daha göstərirlər ki, dövlətə nə qədər pis olsa, onlar üçün bir o qədər yaxşıdır"

Bunu Prezident İlham Əliyev ümummilli liderin anadan olmasının 94-cü ildönümünə həsr olunan təntənəli mərasimdə deyib.

O bildirib ki, Azərbaycan xalqı o antimilli ünsürləri 1993-cü ildə hakimiyyətdən qovub və bu günə qədər onların əlindən bir şey gəlmir:

"Xaricdən təlimat alanda fəallaşırlar, təlimat almayanda oturub o təlimatı gözləyirlər. Onların mitinqlərinə, əgər belə demək mümkündürsə, öz qohumlarından başqa heç kim gəlmir. Heç qohumları da gəlmir. Yəni, tamamilə marginallaşıb və bir dəstə zəhər buraxan, özünü müxalifət adlandıran ünsür əlbəttə ki, bizim işimizə təsir göstərə bilməz. Ancaq çalışırlar ki, bizim inkişafımızı, dövlətimizin uğurlarını, Ordumuzu ləkələsinlər. Ordu quruculuğunun təməlini Heydər Əliyev qoyub. Biz isə onun davamçılarıyıq, bu yolla gedirik və Ordumuz üçün nə lazımdırsa onu da edəcəyik"

Əli Əliyev: "Azərbaycan yolayrıcında, sükan da prezident Əliyevin əlindədir. İstiqamətlərdən biri Suriya və əsarət istiqaməti, digəri isə böyük və qüdrətli Azərbaycana doğrudur”

Vətəndaş və İnkişaf Partiyasının sədri Əli Əliyev Yeniçağ.az saytına geniş müsahibə verib.

Xeber.İNfo saytı həmin müsahibəni təqdim edir:

– Dialoqa bütün müsahiblərimə ünvanladığım ənənəvi bir sualla başlayacam. Maraqlıdır, Vətəndaş və İnkişaf Partiyasının sədri Əli Əliyev bu gün dünyaya hansı "pəncərədən” baxır və nələri görür?

– Bir partiya sədri olaraq aydındır ki, bu gün dünyaya siyasət "pəncərəsindən” baxıram. Bir halda ki, bu ictimai mükəlləfiyyəti üzərimə çəkmişəm, deməli hadisələrə də peşəkar yanaşmalıyam. Görünən odur ki, dünya mürəkkəb, Azərbaycan isə daha gərgin qavranılır. Çünki dünyanın müşküllərinin izini də daşımaq məcburiyyətindəyik. Özəl problemlərimizi də obyektiv proseslərə "yüklədikdə” mənzərə acınacaqlı təəssürat yaradır. Dünya böyük güclərin toqquşması fazasını yaşayır.

"Dünya növbəti dönəmdə necə idarə olunacaq” sualına cavab axtarılır. Trampın gəlişindən sonra meydana çıxmış tablo ürəkaçan deyil. Lakin bundan əvvəlki daha eybəcər idi. Obamanın amorf davranışı dünyada gərginliyi və hərc-mərcliyi artırmışdı. Rusiya, İran, Şimali Koreya, müxtəlif terrorçu qurumlar transmilli mahiyyətli mövqelər göstərməyə başlamışdılar.

Avropa Birliyindəki dezinteqrasiya, Avropada ultra qüvvələrin siyasi dövriyyəyə girməsi, aşkar şəkildə suveren dövlətlərin torpaqlarının işğalı, seçkilərə müdaxilələr, hibrid müharibələri dünyanı çalxalayır. Azərbaycanımızda vəziyyət, deyilənlərə rəğmən, daha gərgindir. Qlobal dünyada miqyaslı proseslərdən qorunmaq çox mürəkkəbdir.

Qonşularımızın hamısı bu "oyun”ların içərisində yer alır. Həm Rusiya, həm İran yeni ABŞ administrasiyasının hədəfindədirlər.

Qardaş Türkiyəni daxili və xarici müharibəyə, dövlət çevrilişlərinə sürükləməklə, əsas müttəfiqimizin müvazinətini pozmağa cəhdlər var.

Dünyanın ən qaynar nöqtəsi – Suriya ilə coğrafi məsafəmiz bir neçə yüz kilometrdir. Bunların hamısı bir tərəfə qoyulduqda daxili mühitimiz qeyri-sağlamdır. Hakimiyyətin daxilindəki mühit-korrupsiya, kriminal ünsürlər, iqtisadi model, maliyyə böhranı, qruplaşmalar, müharibə ovqatı, siyasi qütbləşmə və avtoritarizmdən diktaturaya yuvarlanma, siyasi instusional deqradasiya, ictimai müqavimətin məhvi, mətbuatın "özəlləşdirilməsi” və sair amillər Azərbaycanın perspektivinə kölgə salır. Hakimiyyətin bütün psevdo mahiyyətli dəlilləri – "analoqsuz inkişaf”, "regionun lider dövləti”, "Azərbaycanda demokratiya, insan, vicdan, söz və düşüncə azadlıqları mövcuddur”, "Lazım olsa Qarabağı azad edəcəyik” , "Azərbaycan diplomatiyasının uğurları” kimi deyim və çağırışların nəticəsizliyi göz önündədir. Hökm sürən sabitlik hüzur və rifahdan törəməyib, təzyiq və təhrikdən, ölkənin polis dəyənəyi ilə idarə olunmasından törəyib və aldadıcıdır. Heç bir avtoritar və ya diktatur cəmiyyətdə ictimai asayiş pozulmur. Belə cəmiyyətlərdə sakitliyə inqilablar son qoyur, qalan zamanlar elə bizdəki kimi zahiri "əmin-amanlıq” olur.

Ölkədə sabitliyin və rəvan keçidin bəlkə də ən ardıcıl tərəfdarlarındanam. Lakin təəssüf ki, hakimiyyətimiz cəmiyyəti öz tövrü ilə məxməri proseslərdən uzaqlaşdırır, cəmiyyətin haqlarını "ayağı” altına almaqda israrlı görünür. Ölkədə respublika dəyərləri düşünülmüş şəkildə sıradan çıxarılır. Daxili istinadı olmadığından, qərar qəbul edənlər daha çox kənar maraqlardan çıxış etməyə üstünlük verirlər. Nə isə… Siyasət prizmasından dünya və bizim vətənimiz belə görünür. Əlbəttə ki, bu, mənim subyektiv təəssüratlarımdır.

– Əli bəy, "müxalifət düşərgəsi” deyilən siyasi cəbhənin mövcudluğu vaxtilə müzakirələrdə olsa da görünürdü. Bu düşərgənin "vahidlik və birgəlik” zərurətindən danışılır, əks təqdirdə ümumi məğlubiyyətin qaçılmaz olduğu "siqnalı verilərdi”. Artıq "müxalifətin qatarı ötüb keçdi” deyirlər. Hətta kimlərəsə siyasi müxalifətçilikdən söz açmaq belə, gülünc görünür. Buna görə də müxalifət partiyalarının liderləri ittiham olundular. Baxın, bu gün belə bir siyasətçiyə bu mövzuda danışmaq mənasız gəlirsə, bu duruma nə ad verilməlidir?

– İlk suala cavabda bəzi məqamlara toxundum. Bir az üzərində duraq ki, aydınlıq yaransın. Normal siyasi mühitin necəliyi hakimiyyətin qərarlarından birbaşa asılı məsələdir. Dünyanın hansı demokratiyadan uzaq ölkəsində güclü müxalifət görünüb, yaxud ciddi siyasi qüvvələrdən danışmaq olur? Bir dənə də olsun belə nümunə yoxdur. Ola da bilməz. Belə alternativlik siyasi mühiti və dövlətçilik prinsipləri qorunan dövlətlərdə rast gəlinir.

Misal: Zimbabve və Afrika qitəsinin ən qəddar sayılan diktatoru Robert Muqabe belə, 35 illik hakimiyyəti dövründə parlament çoxluğunu müxalifətə verdiyi dönəmlər, prezident seçkilərinin ikinci turunun keçirildiyi zamanlar olub. Azərbaycanda buna rast gəldinizmi? 24 illik YAP idarəçiliyi zamanı alternativliyin, qanuniliyin seçkilərdə izini görən oldumu?

Yaxud bu gün dünyanın "qamçıladığı” Venesuela prezidenti Maduro parlament seçkilərini rəsmən uduzub. Bizdə belə bir halı təsəvvür edirsinizmi?

Myanmada hərbi xunta belə, hakimiyyəti könüllü şəkildə alternativ siyasi gücə təslim etdi.

Nümunələr ona görə lazımdır ki, ölkədəki vəziyyəti müqayisəli şəkildə qavrayaq. Gətirdiyim misallar dünyanın ən qəddar rejimləri hesab edilən ölkələrdir. Bununla belə, oradakı siyasi reallıqlar bizdən xeyli üstündür. Azərbaycanda baş verənlər müxalifət düşərgəsinin problemi deyil, cəmiyyətin müşkülüdür. Hakimiyyət dövlətin təməli olan siyasi institutları məqsədyönlü şəkildə sıradan çıxarır. Məhv etdiyinin yerində müqəvva yaradır. Bu, həm siyasi partiyalar, həm QHT-lər, həm mətbuata aiddir. Tamamilə təslim olmayanlar dissident fəaliyyətilə, yaxud təqiyyə şəraitində iqtidara "qulluq” edirlər. Belə şəraitdə müxalifəti qınamaq ən azı haqsızlıqdır. Müxalifət cəmiyyətin inikasıdır.

Müxalifət cəmiyyətdən güc almalı, ona bənzəməlidir. İqtidara qarşı dissident qismində fəaliyyət göstərən fərdlərimiz varsa, həbsdə siyasi və vicdan məhbuslarımız qalmaqdadırsa, deməli, bu iqtidar qalib deyil. Öz xalqına divan tutmaq, onu normal inkişafdan saxlamaq, milləti müxtəlif yaramaz meyarlarla sortlaşdırmaq heç kəsə uzun vədəli prosesdə uğur gətirməyib. Belə düşünənlər strateji düşünə bilmirlər.

Zorakılığın daim sonu olur. Təmənnasız xidmət insanlığın qəlbində "yuva” sala bilər. Rəsulzadə və Atatürk nümunələri bunun ən bariz misallarıdır.

Azərbaycanda mövcud haqsızlıqla mübarizə aparan xeyli sayda insan var. Ondan da dəfələrlə çox susqun şəkildə etiraz edənlər, pıçıltı ilə şikayətlənənlər və sair insanımız var. Bizim problemimiz müxalifətin birliyi problemi deyil. Vahid namizəd postulatı da xilas resepti deyil. Hərçənd ki, hər iki məfhum əhəmiyyətli uğur formulları ola bilər. Bizim problemimiz heç YAP da deyil. O, Azərbaycanın sərvətlərini sümürmyə girişmiş beynəlxalq konqlomeratın yalnız üzdə olan hissəsidir. Ona görə də siyasi davamızda özümüzü haqsızcasına döyəcləməməliyik. Bu xalq kimliyini 30 il qabaq dünyaya sübut edib, bir daha edəcəyinə hamı əmin ola bilər. Bizə beynəlxalq şərtlərin uyğunluğunu gözləmək lazımdır. O zaman gələcək. İnşallah, proses inkişaf etdikcə, xalqımızın əzmi ortaya çıxacaq.

– VİP özünü kimin varisi sayır və bu gün siyasi proseslərdəki fəaliyyətini nə dərəcədə qanedici hesab edir?

– VİP ideoloji baxımdan özünü Uzun Həsənin, Səfəvilərin, Əfşarların, Qacarların, Rəsulzadənin varisi sayır. Böyük Azərbaycanın dövlət xadimlərinin nəhəng irsi bizim tarixi mirasımız, qibtə mənbəyimizdir.

Dünyada imperiya qurmaq hər millətə nəsib olmayıb. Biz bunu bacaran azsaylı dünya xalqlarındanıq. Biz Azərbaycan türkləri və azərbaycanlılar parlaq keçmişə, yüksək mənəvi-əxlaqi keyfiyyətlərə, böyük mədəniyyətə malik millətik. Bizi kiçik, fərsiz, bacarıqsız göstərməyə çalışanlar uğursuz olacaqlar, inşallah. Əminəm ki, hakimiyyətimizə sahibləndikdən sonra böyük hədəflərimizə çatacağıq. Buna inanmaq və uğrunda yola davam etmək lazımdır. Təəssüf ki, YAP iqtidarını yolumuzdakı əngəl kimi qaldıra bilmirik. Ən təəssüfləndirici fakt budur.

– Ölkənin ictimai-siyasi həyatında müşahidə olunan durğunluq, siyasi təşkilatların qeyri-aktivliyi müxtəlif amplualarda təhlil olunur. Sanki hamı bu vəziyyəti kənardan izləməyə məhkum edilib və bu, "siyasətsizliyin” "hökmdar” olması ilə səciyyələndirilir. Belə bir vəziyyətin yaranması nəyə işarədir?

– Durğunluq hakimiyyətin yaratdığı idarəçilik üslubudur. Yadınızdadır, Qorbaçov hakimiyyətə gəldikdə sovet dönəmini bu terminlə xarakterizə etdi: durğunluq!

Bu yaxınlarda dərin hörmət bəslədiyim İlyas İsmayılovla söhbətimiz zamanı Kremlin əsas həkimi Çazovun memuarlarını oxuduğunu dedi. Suslova istinadən Çazovun İlyas müəllimin dilindən eşitdiyim kəlməsi yaddaşımda özünə yer etdi: "Kadrların dəyişməzliyi siyasi uğurun rəhnidir”. Bu, nəhəng SSRİ-nin Siyasi büro üzvünün dediyi ifadədir. Necə də bizdəki isteblişmenti xarakterizə edən fikirdir. Deyilmi?

SSRİ-nin aqibəti hamıya bəllidir. Durğunluq müəyyən dövrə qədər effektlidir. Sonrası fəsada yol açır. Bizdə də belə olacağına şübhə olmasın.

– Bu gün daxildə siyasi partiyaların fəaliyyətsiz durumu özünüinkarla müşahidə olunur. Gənc siyasətçilərin meydana çıxmasının qarşısını alan nədir?

– Mənə görə siyasi meydanın qapısı yoxdur. Ümumiyyətlə, meydanların qapıları olmur. Kim nə vaxt meydana çıxmağa təşəbbüs etdi ki, ona mane oldular? Başqa məsələdir ki, siyasət özü də rəqabət meydanıdır. Kim xoşluqla öz yerini kimə isə güzəştə gedir? Təbiətdə də bu belədir. Cavan şir qocalmış dəstə başçısını döyüşərək qovur, onun balalarını boğub öldürür və mirasına sahiblənir. Təbiətin amansız da olsa, yeganə hərəkətverici qüvvəsi belə rəqabətdir. İnanmıram ki, meydana çıxmaq üçün istəyi, gücü, ağlı və savadı olan kiminsə qarşısını almaq mümkün olsun. Messinin qarşısını yaşıl zəmidə kim ala bilərdi? Eləcə də siyasətə gəlmək istəyən "Messi”ləri heç kəs saxlaya bilməz. Sadəcə olaraq, bu gün siyasət rentabelli və təhlükəsiz karyera üçün münasib peşə deyil. Ona görə də gənclər bura həvəslə qoşulmurlar. İnanıram ki, şərait yarandıqda belələrinin sayı minlərlə olacaq. Əslində, qurtuluş da oradadır. Çünki gəncliyi olmayan istənilən hərəkat gücsüz olacaq.

– Bu gün dünyada gedən gərgin proseslər fonunda ölkənin hazırki ideoloji durumunu necə qiymətləndirmək olar və bu müstəvidə ictimai-siyasi təşkilatların rolu hansı səviyyədə görünür?

– Azərbaycanda ən bərbad vəziyyət ideoloji sahədədir. Dünyada sınaqdan çıxmış heç bir ideoloji prinsiplər cəmiyyətdə yer tuta bilməyib. Cəmiyyətdə siyasi baxımdan ideoloji vakuum mövcuddur. Bu boşluğu isə pis-yaxşı dini təmayüllər zəbt etməkdədir. Bu, ölkə üçün yavaşıdılmış bombadır. İnstusional tükənən siyasi məkan mövcud şəraitdə cəmiyyətin siyasi maarif işinin öhdəsindən gələ bilmir. Bu, bilərəkdən edilir. Çünki istənilən ideoloji cərəyanın davamı ilə təşkilatlanma zərurəti yaranır. Cəmiyyətin təşkilatlanması isə istənilən avtoritar hakimiyyət üçün başağrısı, yuxusuz gecələrdir.

– Təbii olaraq insan potensialına dayanan cəmiyyətlərin mədəni inkişaf tempi fərdlərin hüquq və haqlarının müdafiəsi üzərində formalaşır və bu sistem məhz insan həyatının təkmilləşməsinə yönələn qanunlarla nizamlanır. Sizcə, bu cür sifarişlər Azərbaycanda özünü necə doğruldur?

– Bu gün yürüdülən səhv siyasət nəticəsində Vətəndə perspektivə inanmayan passionar gənclik ölkəni tərk edir. Hər bir maddənin necəliyi onun molekulundan asılıdırsa, cəmiyyətin də keyfiyyəti vətəndaşın necəliyindən asılıdır. Bu, birinci postulatdır. Fərd qızıl da, platin də, qaz halında olan digər maddə də ola bilər. Şəxsin necəliyi ona dövlətin münasibətindən asılıdır. Necə ki, övlad ailədə gördüyündən ibrət götürər, eləcə də vətəndaş yaşadığı cəmiyyətin xüsuslarını özündə yaşadar. İmam Əlinin bir kəlamı yerinə düşər: "İnsanlar valideynlərindən çox, zamanələrinə bənzəyərlər”.

Cəmiyyət insanımızı qızıla da bənzədə bilər, təsirsiz qaza da. O qalır cəmiyyətin inkişafını müəyyən edən hakimlərin vicdanına…

İkinci postulat bu fərdlərin cəmiyyətdəki düzənidir. Özü-özlüyündə fərdlərin keyfiyyəti cəmiyyətin keyfiyyətində vacib, lakin həlledici amil deyildir. İctimai münasibətlər sistemi, azadlıqlar, ədalət və s. mühüm dəyərlər cəmiyyətin əyyarını müəyyən edir.

Yenə təbiətdən misal gətirmək istəyirəm. Dünyanın ən sərt və bahalı maddəsi almazdır. Çox qəribədir ki, onun kimyəvi tərkibi, yəni molekulları qrafit (karandaş) ilə eynidir. Hər iki maddə C atomlarından təşkil olunub. Sadəcə, fəza quruluşlarında fərq vardır. Deməli, eyni maddə bir cür təşkil olunduqda çox sərt, başqa cür yığıldıqda çox yumşaq ola bilir. Azərbaycan iqtidarı bu iki postulatın heç brində maraqlı görünmür. Nə yüksək dəyərləri bölüşən vətəndaş, nə də onların birliyindən formalaşan yüksək dəyərləri yaşadan ədalətli cəmiyyət… Sanki daha çox ona çalışılır ki, cəmiyyət zəif, fərdlər bioloji varlıq olsunlar.

– Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və regionda yaranmış gərginliklə bağlı aparılan danışıqlar və həll prosesinin süni olaraq uzadılması, eləcə də ATƏT-in Minsk qrupunun boş vədlərinə olan etirazlar sonda bizdən hansı addımların atılmasını tələb edir?

– Dağlıq Qarabağ məsələsinin bugünkü şərtlər daxilində həllini mümkünsüz görürəm. Bir partiya sədri kimi bu məsələnin həlli üçün iqtidara istənilən dəstəyi verməyə hazıram. Lakin belə hakimiyyətin məsələ çözəcəyinə inamım azdır. Hakimiyyətin ən yüksək qatında problemi yaratmış dövlətin rezidentlərinin olması haqda söz-söhbət gəzirsə, yenə də həmin qatda erməni qohumluğu olan şəxslər çoxdursa, hakimiyyət başqa dövlətin sözünü icra etmək məcburiyyətindədirsə, problemin həllindən danışmaq tezdir. Səmimi şəkildə inanıram ki, İlham Əliyev torpaqların azad edilməsinə səy göstərir. Lakin onun rəhbərlik etdiyi komandanın və dövlətin siyasi reallıqları bu uğuru mümkünsüz edir. Mənim üçün düşməni kimin əzəcəyinin fərqi yoxdur. Qoy bu tarixi şansı o reallaşdırsın. Şərtləri heç cür uyğun görmürəm. Hakimiyyət başqalarının yükündən azad olmayana qədər uğura inanmıram. Torpaqlar yalnız uyğun beynəlxalq şəraitdə öz gücümüz hesabına qaytarıla bilər. Gücümüz isə təksə hərbi qüdrətdə deyil. Müasir dünyada güc iqtisadi, hüquqi, maliyyə, demokratiya, azad mətbuat, şəffaf cəmiyyət və s. məfhumları ehtiva edir.

– Bu gün Azərbaycana qarşı işləyən hansı xarici təsirlər var və bu, özünü nədə göstərir?

– Azərbaycan, hakimiyyətin yürütdüyü siyasət nəticəsində, elə yalnız xarici təsirdən asılı hala gəlib. İradəsi sındırlmış cəmiyyətdə başqa hansı faktor işləyə bilər ki? Bu günlərdə facebook hesabımdan yeganə müttəfiqimiz Türkiyə ilə viza rejiminin qalması barədə yazmışdım. Bu biabırçılıq deyilmi? Türk vətəndaşı Rusiyaya, Yaponiyaya, Braziliyaya və onlarla başqa ölkəyə vizasız gedə bilir, Azərbaycana isə yox. Budurmu "İki dövlət, bir millət" şüarı? Bilirsiz, viza rejimi niyə saxlanır? Çünki İranla Rusiya bunu istəmir. Xarici təsirin bariz nümunəsi deyilmi bu ? Yaxud prezident Əliyevin aprel döyüşləri zamanı öz dili ilə hərbi əməliyyatların dayandırlmasının Rusiyanın "xahişi” ilə etdiyini etiraf etmədimi? Fikrimcə, legitim hakimiyyətə sahib olmayan istənilən kiçik dövlət xarici təsirə həssas olur. Bu baxımdan Azərbaycan bütöv halda xarici faktorun əsarətindədir. Düşünürəm ki, bu ilin ikinci yarısında, ən geci isə təqvimdə nəzərdə tutulduğu kimi növbəti prezident seçkilərində legitim prezidentlik institutu formalaşdırılmalıdır. YAP-ın bu seçkilərə yeni sima ilə qatılacağı qənaətindəyəm. Bu seçkilər xarici asılılıqdan qurtulmaq üçün vacib proses ola bilər.

– Bu günün ictimai münasibətlərində daha çox kommersiya xarakterli, qeyri-ciddi nüanslar ortaya çıxır. Bütün sahələrdə bir "bazarlıq” var. Bu da öz təsirini insanların rəftarından tutmuş, musiqi, din, ədəbiyyat, televiziya, siyasətdə də göstərir. Bu mənada sizi daha çox narahat edən məqamlar hansılardır?

– Bu sırada ən çox narahatlıq doğuran dəyərlərin devalvasiyasıdır. Baxın, kiçik istisnalarla, hansı ziyalımız xalqın düşdüyü vəziyyətdən danışır, xalqın müdafiəçisi qismində çıxış edir? Prezident təqaüdü uğrunda, başqa sözlə qarnı, bioloji ehtiyacları uğrunda mübarizə necə amansız şəkildə gedir. Düz deyirsiniz ki, kommersiya, yəni şıdırğı alver gedir. Görün siyasət nəhəngləri necə cırtdana çevriliblər. Vəzirova, Mütəllibova, bir az da Heydər Əliyevə od püskürən siyasi liliputlar İlham Əliyevin əl pişiyinə necə çevriliblər? Mədəniyyət xadimlərinin bu gün susmasına, çoxlarının "qarın otarmasına” bir söz deyə bilmərəm. Yaradıcı adamlar siyasətin subyekti deyillər. Yaratmaları üçün yeməlidirlər. Belələrini "xalqın ziyalısı” adlandırmamaq yetər. Zatən də təslim olmamış mədəniyyət xadimlərimiz də var, bunu qeyd etməmək günahdır. Satqınlıq, xəyanət, tülkülük… Bu sözlərin hamısı bir yerdə baş verənləri əks etdirməz. Bu gün bütün sferalar dürüstlüyə acıyıb. Dəyərləri qorumuş, təslim olmamış, ədalətsizliklə sinə-sinəyə duran insanları cəmiyyətin nümunəsinə çevirməyi bacarmalıyıq. Onların bu haqqı reallaşmalıdır. Cəmiyyəti nümunələr irəli apara bilər. Şükür Yaradanın lütfünə ki, belələri də kifayət qədərdir.

– İctimai-siyasi proseslərdə fəal olan bir siyasətçi, partiya sədri olaraq fəaliyyəti sırasında bədii yaradıcılığa yer ayırdımı?

– Yaradıcılığın bədii hissəsi ilə heç vaxt məşğul olmamışam. Mən pedaqoji və elmi fəaliyyətlə məşğulam. Ən çox sevdiyim məşğuliyyət növü isə peşə seçdiyim siyasətdir. Burada o qədər çox, ümmansız işlər var ki, onları görsək, millətə ən dəyərli xidməti göstərmiş olarıq.

– Bütün bu proseslərə nəzər salaraq bu gün nələrin olacağını gözləyirsiniz?

– Azərbaycan yolayrıcında, sükan da prezident Əliyevin əlindədir. İstiqamətlərdən biri Suriya və əsarət istiqaməti, digəri isə böyük və qüdrətli Azərbaycana doğrudur. Yolayrıcında durmağa vaxt çox qalmayıb, Tramp prosesləri sürətləndirib. Hansı istiqamətdə gedəcəyimiz tək Prezidentdən də asılı deyil. Sükan onun əlindədir. Xalq və siyasi camiə öz sözünü deməyi bacarmalıdır. Əgər ciddi müqavimət təşkil edə bilsək, istiqamətimiz ədalətli cəmiyyətə doğru olacaq. Edə bilməsək, şəxsi təhlükəsizlik baxımından Rusiya adlı "sakit” liman seçiləcək. Lakin bu halda onun "sakitliyi” səksəkəli Yanukoviçin həyatından heç nə ilə fərqlənməyəcək və müvəqqəti olacaq.

Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinə yeni təyinat olub.

Bu barədə BDU-nun mətbuat xidmətinin rəhbəri Pərvanə İbrahimovaModern.az-aməlumat verib. O bildirib ki, Beynəlxalq Jurnalistika kafedrasının müəllimi Vüqar Zifəroğlu Jurnalistika fakültəsinə dekan seçilib.

Qeyd edək ki, BDU-nun Jurnalistika fakültəsinin dekanı vəzifəsini müvəqqəti olaraq Cahangir Məmmədli icra edirdi.

Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində dövlətə xəyanətdə ittiham olunan Nardaran sakini Natiq Kərimov və Azərbaycan İslam Partiyasının sabiq sədr müavini İnqilab Əhədovun cinayət işi üzrə növbəti məhkəmə prosesi keçirilib.

Məlumata görə, hakim Əhməd Quliyevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə dövlət ittihamçısı çıxış edib. Prokuror N.Kərimova 9 il, İ.Əhədova isə 7 il cəza istəyib.

Prosesdə təqsirləndirilən şəxslərə hökm oxunub. Məhkəmənin hökmü ilə N.Kərimova 4 il sınaq müddəti olmaqla 7 il şərti cəza, İ.Əhədova isə 5 il həbs cəzası verilib.

Rəhmətulla Eyvazov: “Ölkəmiz və cəmiyyətimiz üçün sağlam, güclü, iradəli və vətənpərvər idmançılar yetişdirmək ən böyük istəyimizdir”.

“Kapoeyra Qərb döyüş növü olsa da, fəlsəfi baxımdan daha zəngindir. Bu idman növünü bir çox cəhətlər fərqləndirir”. Bu sözləri Azərbaycan Kapoeyra Federasiyasının idarə heyyətinin üzvü, beynəlxaq səviyyəli təlimatçı Eyvazov Rəhmətulla Xeber.İnfo-nun suallarını cavablandırarkən deyib.

R.Eyvazov hesab edir ki, kapoeyranı başqa idman növlərindən əsasən musiqi fərqləndirir: “Kapoeyra xüsusi müsiqi və döyüş qaydaları ilə fərqlənir. Kapoeyra daha cox ekstrimal idman növü kimi insanları cəlb edir. Daha cox oğlanlar məşğul olsalar da, hər gün qızların sayı artır. Hətta qadın məşqçilərimiz də var. Zallardan biri xanımların ixtiyarındadır. Kapoeyra qeyri-olimpia idman növüdür. Amma dövlətimizin diqqət və qayğısı həmişə üzərimizdə olub. 10-larla kəmər və respublika çempionatları keçirilib. Qaliblərimiz dünya və Avropada ölkəmizi layiqincə təmsil edirlər. Məqsədimiz kapoeyranı olimpia idmanına çevirməkdir. Ümid edirəm ki, daha ciddi uğurlara imza atacağıq”.

R.Eyvazov maddi-texniki bazanın yoxluğu şəraitində, minimum imkanlarla ciddi işlər görəcəklərinə ümid edir: “Hazırda maddi-texiniki bazamız olmasa da, ümid edirəm ki, yaxın gələcəkdə əsaslı dəyişikliklərin şahidi olacağıq. Taleh müəllimin növbəti 5 ildə dünya federasiyasına rəhbərlik etməsi bizim üçün böyük şansdır. Yaxın gələcəkdə həm ölkə daxilində, həm də beynəlxaq arenada bu idman növü öz sözünü deyəcək. Bizə deyirlər ki, rəqs edirsiniz. Biz isə döyüş fəlsəfəsinin nə olduğunu anlatmağa çalışırıq”.

Müsahibimiz Avropa turnirindən də söz açdı: “22-31 may tarixində federasiyanın tələbə və müəllim heyyəti başda Taleh müəllim olmaqla Polşada keçiriləcək açıq cempionata qatılacağıq. Bu tədbiri dostumuz “Grupo Capoeira Brazil” qrupundan professor Bailarino təşkil edir. Tədbir 3 gün keçiriləcək. 1 gün seminar, 1 gün kəmər imtahani və sonda yarış olacaq. Mənim 3 tələbəm iştirak edecək. İnşallah federasiya adından gözəl nəticələrlə ölkəmizə qayıdarıq. Ölkəmiz, cəmiyyətimiz üçün sağlam, güclü, iradəli və vətənpərvər idmançılar yetişdirmək ən böyük istəyimizdir”.

Hüseyn Alışzadə

10 -dən səhifə 146

Günün videosu